Dzierżyńsk. Trujące miasto
Dzierżyńsk (ros. Дзержинск), do 1929 Rastiapino — miasto w Rosji (część europejska), w obwodzie niżegorodzkim, port śródlądowy nad Oką. Około 255,7 tys. mieszkańców (2005). Duży ośrodek przemysłowy. Głównie przemysł chemiczny, także maszynowy, drzewny, materiałów budowlanych i spożywczy.
Nowojorski Instytut Blacksmith uznał Dzierżyńsk za drugie, zaraz po Czarnobylu, najbardziej zanieczyszczone miejsce na Ziemi. Ten niechlubny fakt, odnotowany jest także w Księdze Rekordów Guinnessa. Działające tu do końca zimnej wojny fabryki broni chemicznej doprowadziły do rozległego skażenia wód gruntowych. Obecnie czynne jeszcze fabryki zatrudniają około dwóch trzecich mieszkańców miasta. Chemikalia jak cyjanowodór, dioksyny, fosgen, sarin czy iperyt 17 mln razy przekraczają dopuszczalne normy. Miasto czerpie wodę pitną z zanieczyszczonych źródeł. Wskaźnik śmiertelności 2,6 raza przekracza wskaźnik urodzeń. Średnia długość życia wynosi 42 lata dla mężczyzn i 47 lat dla kobiet. Rosyjskie władze państwowe stale tuszują ten krytyczny stan rzeczy, m.in. poprzez zmniejszenie budżetu Krajowego Urzędu Ochrony Środowiska, odpowiedzialnego za monitorowanie i informowanie o poziomie skażeń.